บันทึกค่าใช้จ่าย Cloud ลงบัญชีกันยังไง?
ค่า AWS เดือน ม.ค. ควรบันทึกเดือนไหน? Invoice มาวันที่ 3 ก.พ. จ่ายเงินวันที่ 15 ก.พ. DevOps Manager ถาม FinOps Practitioner เรื่อง Accrual Basis และวิธีเกลี่ย Savings Plans 3.98 ล้านบาท เป็น 332,000 บาท/เดือน
15 ก.พ. 2569 | 14 นาที
- Accrual Basis: บันทึกค่า Cloud ตามเดือนที่ใช้ ไม่ใช่เดือนที่ Invoice มาหรือเดือนที่จ่าย
- Amortization: SP 3.98 ล้านบาทที่จ่ายก้อน ต้องเกลี่ยเป็น 332,000 บาท/เดือน ไม่ใช่บันทึกทั้งก้อนเดือนเดียว
- งบการเงินต้องสะท้อนความจริง ต้นทุนเดือนไหนก็บันทึกเดือนนั้น
DevOps Manager ถาม: ค่า AWS เดือน ม.ค. บันทึกเดือนไหน?
หลังจากเรื่อง Chargeback ในตอนที่แล้ว DevOps Manager สังเกตว่าตัวเลขในรายงาน Chargeback กับตัวเลขในงบการเงินไม่ตรงกัน จึงถาม FinOps Practitioner ว่า
ค่า AWS เดือน ม.ค. ควรบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายของเดือนไหน? Invoice มาวันที่ 3 ก.พ. จ่ายเงินวันที่ 15 ก.พ.
ใช้ AWS
ระบบทำงาน เกิดค่าใช้จ่าย 2.1 ล้านบาท
Invoice มา
AWS ส่ง Invoice 2.15 ล้านบาท
จ่ายเงิน
โอนเงินให้ AWS
Cash Basis vs Accrual Basis คืออะไร?
Cash Basis (เกณฑ์เงินสด)
- บันทึกรายได้เมื่อได้รับเงิน
- บันทึกค่าใช้จ่ายเมื่อจ่ายเงิน
- ง่าย แต่ไม่สะท้อนความจริงของธุรกิจ
Accrual Basis (เกณฑ์คงค้าง)
- บันทึกรายได้เมื่อส่งมอบสินค้า/บริการ
- บันทึกค่าใช้จ่ายเมื่อได้รับประโยชน์
- ซับซ้อนกว่า แต่สะท้อนความจริงของธุรกิจ
มาตรฐานบัญชีกำหนดให้ใช้ Accrual Basis สำหรับบริษัทที่ต้องจัดทำงบการเงิน
ถ้าใช้ เกณฑ์เงินสด (Cash Basis) บันทึกตอนจ่ายเงิน → บันทึกเดือน ก.พ.
แต่ถ้าใช้ เกณฑ์คงค้าง (Accrual Basis) บันทึกตอนใช้จริง → บันทึกเดือน ม.ค.
FinOps Practitioner ตอบว่า
ต้องใช้ Accrual Basis ครับ บันทึกเดือน ม.ค. เพราะเราได้รับประโยชน์จาก AWS ในเดือน ม.ค.
Accrual Basis: บันทึกตามเดือนที่ใช้
Matching Principle คืออะไร?
Matching Principle (หลักการจับคู่) คือหลักการบัญชีที่บอกว่า ต้องบันทึกค่าใช้จ่ายในงวดเดียวกับรายได้ที่เกี่ยวข้อง
ตัวอย่าง:
- เดือน ม.ค. ระบบ HotelGO ทำงาน → สร้าง Revenue 22.5 ล้านบาท
- ค่า AWS ที่ทำให้ระบบทำงานได้ = 2.1 ล้านบาท
- ต้องบันทึกค่า AWS 2.1 ล้านบาทในเดือน ม.ค. ด้วย
ถ้าไม่ทำ Matching:
- งบเดือน ม.ค.: Revenue 22.5 ล้านบาท, Cost 0 บาท → กำไรสูงเกินจริง
- งบเดือน ก.พ.: Revenue 22.5 ล้านบาท, Cost 4.2 ล้านบาท (ม.ค.+ก.พ.) → กำไรต่ำเกินจริง
Accrual Basis หรือเกณฑ์คงค้าง คือหลักการบัญชีที่บอกว่า บันทึกรายได้และค่าใช้จ่ายตามเดือนที่เกิดขึ้นจริง ไม่ใช่เดือนที่เงินเข้าหรือออก
เปรียบเทียบให้เห็นภาพ
ค่าไฟบ้าน:
- ใช้ไฟเดือน ม.ค.
- บิลมาเดือน ก.พ.
- จ่ายเงินเดือน ก.พ.
- บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายของเดือน ม.ค. (เดือนที่ใช้)
ค่า AWS:
- ใช้ AWS เดือน ม.ค.
- Invoice มาวันที่ 3 ก.พ.
- จ่ายเงินวันที่ 15 ก.พ.
- บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายของเดือน ม.ค. (เดือนที่ใช้)
ทำไมต้อง Accrual?
เพราะงบการเงินต้องสะท้อนความจริงของธุรกิจ เดือน ม.ค. ระบบทำงานสร้าง Revenue ก็ต้องมีต้นทุนของเดือน ม.ค. ด้วย ถ้าบันทึกต้นทุนเดือน ก.พ. งบเดือน ม.ค. จะดูดีเกินจริง
Journal Entries: 3 ขั้นตอน
FinOps Practitioner อธิบายวิธีบันทึกบัญชีจริง
Journal Entry คืออะไร?
Journal Entry (รายการบันทึกบัญชี) คือการบันทึกธุรกรรมทางบัญชีตามหลัก Double-Entry
หลักการ:
- ทุกธุรกรรมต้องมี Debit = Credit
- Debit = ด้านซ้าย (สินทรัพย์เพิ่ม, ค่าใช้จ่ายเพิ่ม)
- Credit = ด้านขวา (หนี้สินเพิ่ม, รายได้เพิ่ม)
ตัวอย่าง:
- จ่ายค่า AWS 2.1 ล้านบาท
- Debit: Cloud Expense 2.1 ล้านบาท (ค่าใช้จ่ายเพิ่ม)
- Credit: Cash 2.1 ล้านบาท (เงินสดลด)
ขั้นที่ 1: ปิดงบเดือน ม.ค. (ยังไม่ได้ Invoice)
ประมาณการค่า AWS จาก Cost and Usage Report (CUR) แล้วตั้งค้างจ่าย
| บัญชี | Debit | Credit |
|---|---|---|
| Cloud Expense | ค่าใช้จ่าย 2.1 ล้านบาท | |
| Accrued Expenses | ค้างจ่าย 2.1 ล้านบาท |
Accrued Expenses คืออะไร?
Accrued Expenses (ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย) คือค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นแล้ว แต่ยังไม่ได้รับ Invoice หรือยังไม่ได้จ่ายเงิน
ลักษณะ:
- เป็น หนี้สิน (Liability) ในงบดุล
- แสดงว่าบริษัทมีภาระต้องจ่ายในอนาคต
- จะถูกกลับรายการเมื่อได้รับ Invoice จริง
ตัวอย่าง:
- ค่า AWS เดือน ม.ค. ที่ยังไม่ได้ Invoice
- เงินเดือนพนักงานที่ยังไม่ถึงวันจ่าย
- ค่าไฟที่ยังไม่ได้บิล
ขั้นที่ 2: ต้นเดือน ก.พ. (กลับรายการ)
| บัญชี | Debit | Credit |
|---|---|---|
| Accrued Expenses | ล้างค้างจ่าย 2.1 ล้านบาท | |
| Cloud Expense | กลับรายการ 2.1 ล้านบาท |
ขั้นที่ 3: ได้ Invoice จริง (3 ก.พ.)
| บัญชี | Debit | Credit |
|---|---|---|
| Cloud Expense | ค่าใช้จ่าย 2.15 ล้านบาท | |
| Accounts Payable | เจ้าหนี้ 2.15 ล้านบาท |
ทำไมต้องกลับรายการแล้วบันทึกใหม่?
เหตุผล:
- Accrual เป็นการ ประมาณการ อาจไม่ตรงกับ Invoice จริง
- กลับรายการเพื่อ ล้าง ค่าประมาณการ
- บันทึกใหม่ตาม Invoice จริง
ผลต่าง:
- Accrual = 2.1 ล้านบาท
- Invoice จริง = 2.15 ล้านบาท
- ผลต่าง = 50,000 บาท → รับรู้เป็นค่าใช้จ่ายของเดือน ก.พ.
เป็นเรื่องปกติ ที่ Accrual กับ Invoice จริงจะต่างกันเล็กน้อย (±5%)
ผลต่าง 50,000 บาท (2.15 ล้าน − 2.1 ล้าน) รับรู้เป็นค่าใช้จ่ายของเดือน ก.พ. เป็นเรื่องปกติที่ Accrual กับ Invoice จริงจะต่างกันเล็กน้อย
Amortization: Savings Plans ที่จ่ายก้อน
DevOps Manager ถามต่อว่า
แล้ว Savings Plans ที่จ่ายก้อน 3.98 ล้านบาทล่ะ? บันทึกยังไง?
FinOps Practitioner ตอบว่า
ถ้าบันทึกทั้งก้อนเดือนเดียว งบเดือนนั้นจะพังครับ ต้องเกลี่ยเป็น 332,000 บาท/เดือน ตลอด 12 เดือน
Amortization คืออะไร?
Amortization (การตัดจำหน่าย) คือการเกลี่ยค่าใช้จ่ายที่จ่ายล่วงหน้าออกเป็นงวดๆ ตามระยะเวลาที่ได้รับประโยชน์
ตัวอย่าง:
- จ่ายค่าประกันภัยรถ 12,000 บาท ล่วงหน้า 1 ปี
- ไม่บันทึก 12,000 บาท ทั้งก้อนในเดือนที่จ่าย
- เกลี่ยเป็น 1,000 บาท/เดือน ตลอด 12 เดือน
ทำไมต้องเกลี่ย?
- ถ้าบันทึกทั้งก้อน งบเดือนที่จ่ายจะมีค่าใช้จ่ายสูงผิดปกติ
- เกลี่ยแล้วเห็นต้นทุนจริงต่อเดือนชัดเจนกว่า
ผลกระทบต่อ P&L: บันทึกทั้งก้อน vs เกลี่ยรายเดือน
ดูจาก Chart จะเห็นชัดว่าถ้าบันทึกทั้งก้อน (แท่งแดง) เดือน ม.ค. จะมีค่าใช้จ่ายพุ่งสูงผิดปกติ แต่ถ้าเกลี่ย (แท่งเขียว) ทุกเดือนจะมีค่าใช้จ่ายเท่าๆ กัน สะท้อนต้นทุนจริงที่เกิดขึ้นในแต่ละเดือน
วิธีบันทึก Savings Plans
ขั้นที่ 1: จ่ายเงิน 3.98 ล้านบาท
| บัญชี | Debit | Credit |
|---|---|---|
| Prepaid Expenses | 3.98 ล้านบาท | |
| Cash | 3.98 ล้านบาท |
ขั้นที่ 2: ทุกเดือน ตัดจ่าย 332,000 บาท
| บัญชี | Debit | Credit |
|---|---|---|
| Cloud Expense | 332,000 บาท | |
| Prepaid Expenses | 332,000 บาท |
ผลลัพธ์:
- เดือนแรก: Prepaid = 3.98 ล้านบาท
- เดือนที่ 2: Prepaid = 3.65 ล้านบาท
- …
- เดือนที่ 12: Prepaid = 0 บาท
Balance Sheet Impact
DevOps Manager ถามต่อว่า
Prepaid Expenses นี่อยู่ตรงไหนในงบ?
Prepaid Expenses คืออะไร?
Prepaid Expenses (ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า) คือค่าใช้จ่ายที่จ่ายไปแล้ว แต่ยังไม่ได้รับประโยชน์
ลักษณะ:
- เป็น สินทรัพย์ (Asset) ในงบดุล
- แสดงว่าบริษัทมีสิทธิ์ได้รับบริการในอนาคต
- จะถูกตัดจำหน่ายเป็นค่าใช้จ่ายเมื่อได้รับประโยชน์
ตัวอย่าง:
- Savings Plans ที่จ่ายล่วงหน้า 1 ปี
- ค่าเช่าออฟฟิศที่จ่ายล่วงหน้า
- ค่าประกันภัยที่จ่ายล่วงหน้า
FinOps Practitioner อธิบายว่า
Prepaid ที่จะใช้ภายใน 12 เดือน = Current Asset ถ้านานกว่านั้น = Non-Current Asset
Current Asset vs Non-Current Asset
Current Asset (สินทรัพย์หมุนเวียน)
- สินทรัพย์ที่จะแปลงเป็นเงินสดหรือใช้หมดภายใน 12 เดือน
- ตัวอย่าง: เงินสด, ลูกหนี้, สินค้าคงเหลือ, Prepaid ≤12 เดือน
Non-Current Asset (สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน)
- สินทรัพย์ที่จะใช้นานกว่า 12 เดือน
- ตัวอย่าง: ที่ดิน, อาคาร, อุปกรณ์, Prepaid >12 เดือน
สำหรับ SP 1 ปี:
- ทั้งหมดเป็น Current Asset เพราะจะใช้หมดภายใน 12 เดือน
สำหรับ SP 1 ปี:
- เดือนแรก: Prepaid 3.98 ล้านบาท (Current Asset)
- ทุกเดือน: Prepaid ลดลง 332,000 บาท
- สิ้นปี: Prepaid = 0 บาท
ผลต่อ Working Capital และ Current Ratio
Prepaid นับเป็น Current Asset ทำให้ตัวเลขดูดี แต่ต้องจำไว้ว่า:
- มันคือเงินที่จ่ายไปแล้ว ไม่ใช่เงินสดที่ใช้ได้
- ถ้า Prepaid สูงมาก อาจหมายความว่า Cash Flow ตึง
- Investor ที่เข้าใจจะดู Cash และ Prepaid แยกกัน
CUR: หลักฐานสำหรับ Accrual
Cost and Usage Report (CUR) คืออะไร?
CUR (Cost and Usage Report) คือ report ละเอียดที่สุดของ AWS ที่แสดงค่าใช้จ่ายทุก resource ทุกชั่วโมง
คอลัมน์สำคัญใน CUR 2.0 (FOCUS 1.0):
ChargePeriodStartวันที่เริ่มใช้งาน (ใช้สำหรับ Accrual)ChargePeriodEndวันที่สิ้นสุดการใช้งานBilledCostค่าใช้จ่ายตาม InvoiceEffectiveCostค่าใช้จ่ายจริงหลังเกลี่ย SP/RI
ประโยชน์สำหรับบัญชี:
- ใช้ประมาณการ Accrual ได้แม่นยำ
- เป็นหลักฐานตรวจสอบได้ (Audit Trail)
- Export ไป Excel หรือ BI tools ได้
FinOps ช่วย Finance ได้
CUR 2.0 มีคอลัมน์ ChargePeriodStart ที่บอกว่าใช้วันไหน ใช้เป็นหลักฐานตรวจสอบ Accrual ได้
วิธีใช้:
- Export CUR 2.0 (FOCUS 1.0) เป็น CSV
- Filter
ChargePeriodStartตามเดือนที่ต้องการ - Sum
EffectiveCost→ ได้ค่า Accrual ที่แม่นยำ (รวม SP/RI amortization แล้ว)
สรุป: งบการเงินต้องสะท้อนความจริง
FinOps Practitioner สรุปให้ DevOps Manager ฟังว่า
บันทึกบัญชี Cloud ให้ถูก ต้องใช้ 2 หลักการ คือ Accrual Basis และ Amortization
บทเรียนจากตอนนี้:
| บทเรียน | รายละเอียด | ใครควรจำ |
|---|---|---|
| Accrual Basis | บันทึกตามเดือนที่ใช้ ไม่ใช่เดือนที่ Invoice มาหรือเดือนที่จ่าย | บัญชี, CFO |
| Amortization | ค่าจ่ายล่วงหน้าต้องเกลี่ยตามอายุสัญญา ไม่ใช่บันทึกทั้งก้อน | บัญชี, CFO |
| CUR เป็นหลักฐาน | ใช้ Cost and Usage Report ประมาณการ Accrual ได้แม่นยำ | FinOps, บัญชี |
Action Item สำหรับแต่ละ Role
- CFO/บัญชี: ตรวจสอบว่าบันทึกค่า Cloud ตาม Accrual Basis หรือยัง
- FinOps: ส่ง CUR summary ให้บัญชีทุกสิ้นเดือนเพื่อประมาณการ Accrual
- DevOps/Cloud: ไม่เกี่ยวโดยตรง แต่ควรเข้าใจว่าตัวเลขในงบมาจากไหน
- Manager: เข้าใจว่า SP ที่จ่ายก้อนจะถูกเกลี่ยในงบ ไม่ใช่บันทึกทั้งก้อน
ตอนนี้ HotelGO เข้าใจเรื่อง Accrual และ Amortization แล้ว แต่ยังมีคำถามอีกข้อ: ค่า Cloud ทั้งหมดเป็น Operating Expense หรือเปล่า? ตอนหน้าจะพาไปดูว่าเมื่อไหร่ค่า Cloud กลายเป็น Capital Expenditure (CapEx) และส่งผลต่องบการเงินยังไง
รับบทความผ่านทางอีเมล
บทความที่เกี่ยวข้อง
ประหยัดค่า Cloud 2 หมื่น เสียรายได้ 1.2 แสน
เรื่องราวของ FreshCart ที่ลดค่า cloud ได้ 29% แต่กลับทำให้ revenue หายไปมากกว่า 6 เท่า — บทเรียนราคาแพงสำหรับคนที่กำลังศึกษา FinOps
State of FinOps 2026: FinOps ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป
สรุปภาพรวม State of FinOps 2026 จาก 1,192 องค์กรทั่วโลก ($83B+ cloud spend): FinOps เปลี่ยนจาก cloud cost management เป็น technology value management แล้ว ด้วย 3 Shifts ที่ทุกคนต้องรู้
State of FinOps 2026: องค์กร ทีม และอนาคต
ทีมที่มี executive engagement ระดับ VP+ มีอิทธิพลมากกว่า 2-4 เท่า, FinOps for AI ขึ้นเป็น priority อันดับ 1 ใน 12 เดือนข้างหน้า, และ Shift Left ยังเป็น unsolved challenge (สรุปตอนจบ State of FinOps 2026)