State of FinOps 2026: FinOps ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป

บทความชุดนี้สรุปข้อมูลจาก State of FinOps 2026 Report ซึ่งเป็นแบบสำรวจประจำปีครั้งที่ 6 ของ FinOps Foundation ข้อมูลทั้งหมดมาจากผู้ตอบแบบสอบถาม 1,192 คนจากองค์กรทั่วโลก ที่รวมกันมี cloud spend มากกว่า 8.3 หมื่นล้านดอลลาร์ต่อปี

ตอนแรกนี้จะพาดูภาพรวมว่า FinOps ในปี 2026 เปลี่ยนไปจากเดิมแค่ไหน

FinOps 2026 เปลี่ยนไปแค่ไหน?

ตัวเลขเหล่านี้บอกเรื่องเดียวกันว่า FinOps ไม่ใช่แค่ “ดูแลค่าใช้จ่าย cloud” อีกต่อไป

FinOps Foundation เปลี่ยน mission อย่างเป็นทางการจาก “Advancing the People who manage the Value of Cloud” เป็น:

Advancing the People who manage the Value of Technology.

แค่เปลี่ยนคำว่า cloud เป็น Technology ก็สะท้อนการเปลี่ยนแปลงทั้งหมดที่เกิดขึ้นใน report ฉบับนี้

3 Shifts ที่เปลี่ยนทุกอย่าง

Report ปีนี้ชี้ให้เห็น 3 การเปลี่ยนแปลงใหญ่ที่เกิดขึ้นพร้อมกัน ซึ่งจะเป็นแก่นของซีรีส์นี้ทั้ง 4 ตอน

Shift Out: จาก cloud สู่ technology ทั้งหมด

สิ่งที่เคยเป็น cloud-focused practice ตอนนี้กลายเป็น multi-technology อย่างชัดเจน

ทุก technology category เติบโตขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะ AI เพิ่มขึ้น 35% (จาก 63% เป็น 98%) และ SaaS เพิ่มขึ้น 25% (จาก 65% เป็น 90%)

FinOps Practitioner คนหนึ่งอธิบายวิวัฒนาการนี้ได้ชัดเจน:

ตอนแรกเขาให้เราแก้ปัญหา cloud ก่อน แล้วก็มาแก้ปัญหา software จากนั้นก็ contract และ license ตอนนี้ถึงคิว data center แล้ว

Shift Up: จากทีม Optimize สู่ที่ปรึกษา C-Suite

FinOps ย้ายจาก Finance organization ไปอยู่ใน Technology organization อย่างชัดเจน

ทีมที่มี executive engagement ระดับ VP ขึ้นไป มีอิทธิพลต่อการเลือก technology มากกว่าทีมที่ engage แค่ระดับ Director ถึง 2-4 เท่า เช่น การเลือกใช้ cloud service (53% vs 12%) และ การเลือก cloud provider (47% vs 8%) รายละเอียดจะอยู่ในตอนที่ 4

Shift Left: ป้องกันก่อนเกิด

Practitioner กำลังฝัง requirement ทางการเงินเข้าไปในขั้นตอนของฝั่ง engineering และ product lifecycle ตั้งแต่เริ่มต้น การประเมินต้นทุนก่อนการใช้งาน (Pre-deployment architecture costing) กลายเป็นสิ่งที่หลายองค์กรต้องการ

แต่ปัญหาใหญ่ที่ยังแก้ไม่ตกคือ จะวัดผลอย่างไร?

พอแก้ปัญหาได้แล้ว ปัญหามันก็หายไป แล้วเราจะให้เครดิต developer สำหรับ shift-left activities ได้อย่างไร?

เมื่อป้องกันปัญหาได้สำเร็จ ปัญหาก็ไม่เกิด แล้วจะพิสูจน์ value ของการป้องกันได้อย่างไร? นี่คือความท้าทายที่ยังแก้ไม่ได้ของ FinOps ในตอนนี้ (จะลงรายละเอียดในตอนที่ 4)

Optimization ยังสำคัญ แต่ไม่ใช่ทุกอย่างอีกต่อไป

Workload optimization หรือการพยายามลดค่าใช้จ่ายในการใช้งานยังเป็น priority อันดับ 1 ที่ 42% แต่ภาพรวมกำลังเปลี่ยน

เราจัดการ waste ก้อนใหญ่ๆ หมดแล้ว ตอนนี้เหลือแค่โอกาสเล็กๆ จำนวนมากที่ต้องใช้ effort มากขึ้นในการทำ

“ยุคที่จะเจอ resource ที่ config ผิดพลาดอย่างร้ายแรงแล้วประหยัดเงินได้เยอะๆ หรือยังไม่ได้ซื้อ reserved instances นั่นมันหลายปีก่อนแล้ว ผมไม่ได้โฟกัสเรื่อง optimization เป็นอันดับ 1 มานานแล้ว”

• Advanced Practitioner, Large Enterprise Org

Practitioner ที่ practice มาถึงระดับ mature แล้วบอกว่า optimization เริ่มถึงจุดอิ่มตัว:

และใน 12 เดือนข้างหน้า ภาพจะเปลี่ยนชัดเจนยิ่งขึ้น เพราะ FinOps for AI จะขึ้นมาเป็น priority อันดับ 1 แทน Optimization (จะลงรายละเอียดในตอนที่ 2)

ตอนถัดไปจะลงลึกเรื่องที่ใหญ่ที่สุดของ report ฉบับนี้ คือ AI ที่กลายเป็นทั้ง workload ที่ต้องบริหาร และเครื่องมือที่ช่วยทำ FinOps ได้ดีขึ้น