State of FinOps 2026: จาก Cloud สู่ Technology ทั้งหมด
90% บริหาร SaaS, 64% Licensing, 57% Private Cloud, 48% Data Center: FinOps ขยายขอบเขตเกิน Cloud ไปแล้ว และทุก technology เริ่มจาก visibility ก่อน optimize เสมอ
20 ก.พ. 2569 | 9 นาที
- 90% บริหาร SaaS แล้ว (เพิ่มขึ้น 25%), 64% Licensing, 57% Private Cloud, 48% Data Center: FinOps กลายเป็นภาษากลางของ technology value ทั้งองค์กร
- ทุก technology เริ่มจาก Allocation และ Visibility ก่อนเสมอ ไม่ใช่ Optimization เพราะถ้ายังมองไม่เห็น cost ก็ optimize ไม่ได้
- FOCUS (FinOps Open Cost and Usage Specification) กำลังเป็นมาตรฐานที่ช่วยให้ข้อมูล cost จากหลาย technology พูดภาษาเดียวกัน
ตอนที่แล้วเราเห็นว่า AI กลายเป็นตัวเปลี่ยนเกมของ FinOps ตอนนี้จะลงลึกเรื่อง Shift Out คือการขยายขอบเขตจาก cloud ไปครอบคลุม technology ทั้งหมด
ขอบเขตที่ขยายออกไป
สิ่งที่เคยเป็น cloud-focused practice ตอนนี้กลายเป็น multi-technology อย่างชัดเจน
ทุก Technology Category เติบโตขึ้น โดยเฉพาะ AI และ SaaS
ทุก technology category เติบโตขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ:
- AI เพิ่มขึ้น 35% (จาก 63% เป็น 98%) เกือบทุกองค์กรบริหาร AI spend แล้ว
- SaaS เพิ่มขึ้น 25% (จาก 65% เป็น 90%) หรือ 9 ใน 10 องค์กรดูแล SaaS
- Private Cloud เพิ่มขึ้น 18% (จาก 39% เป็น 57%)
- Licensing เพิ่มขึ้น 15% (จาก 49% เป็น 64%)
- Data Center เพิ่มขึ้น 12% (จาก 36% เป็น 48%)
สัญญาณใหม่
28% ขององค์กรเริ่มรวม labor costs เข้ามาในขอบเขตของ FinOps แล้ว ซึ่งเป็นสัญญาณว่ากำลังขยายไปถึง total technology value management
Practitioner คนหนึ่งอธิบายวิวัฒนาการนี้เป็นขั้นตอน:
ตอนแรกเขาให้เราแก้ปัญหา cloud ก่อน แล้วก็มาแก้ปัญหา software จากนั้นก็ contract และ license ตอนนี้ถึงคิว data center แล้ว
การขยาย scope มักเกิดจาก leadership mandate เพราะผู้บริหารเห็นว่า FinOps ทำ cloud ได้ดี จึงมอบหมายให้ดูแล technology อื่นๆ ด้วย FinOps จึงกลายเป็นภาษากลางสำหรับการเข้าใจ technology value ทั้งองค์กร
SaaS และ Data Platform คือสมรภูมิใหม่
ที่ไหนที่ Spend โตเร็วและมองไม่เห็น
ในหมวด SaaS/PaaS ที่ถูก manage มากที่สุดคือ data cloud platforms และ AI ตามด้วย observability และ security tooling
Technology เหล่านี้มีลักษณะร่วมกันคือ spend โตเร็ว, usage pattern ไม่แน่นอน, และ pricing model ใหม่ที่ยังไม่มี optimization playbook ที่ชัดเจน AI และ data platforms ยังเพิ่มคำถามใหม่เรื่อง tokens, inference costs, และ value attribution ที่เกินกว่า infrastructure optimization แบบเดิม
ผู้บริหารระบุว่า SaaS เป็นพื้นที่ที่มีการ “กระจัดกระจาย” และค่าใช้จ่ายอาจพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว จึงมอบหมายให้ FinOps เข้ามาจัดการเชิงรุกให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
ทุก Technology เริ่มจาก Visibility ก่อน Optimize
ข้อมูลจาก report แสดงให้เห็นว่า capabilities ที่ถูก prioritize มากที่สุดในทุก technology category คือกลุ่ม “เข้าใจก่อน” ไม่ใช่ “optimize ทันที”
| ลำดับ | SaaS | Licensing | Data Center | Data Cloud |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Allocation | Allocation | Allocation | Allocation |
| 2 | Forecasting & Budgeting | Forecasting & Budgeting | Planning & Estimating | Data Ingestion & Reporting |
| 3 | Data Ingestion & Reporting | Planning & Estimating | Forecasting & Budgeting | Forecasting & Budgeting |
| 4 | Planning & Estimating | Data Ingestion & Reporting | Data Ingestion & Reporting | Planning & Estimating |
| 5 | FinOps Tools | Rate Optimization | Workload Optimization | Rate Optimization |
Allocation เป็นอันดับ 1 ในทุก technology category ซึ่งยืนยันว่า “มองเห็นก่อน แล้วค่อย optimize” เป็น playbook สากลที่ใช้ได้กับทุก technology ไม่ใช่แค่ cloud
Optimization (Workload Optimization, Rate Optimization) เริ่มปรากฏในลำดับที่ 5 ซึ่งสอดคล้องกับ maturity path ที่ FinOps ใช้กับ cloud มาก่อน คือ visibility ก่อน, planning ต่อ, แล้วค่อย optimize
Dashboard เป็นแค่พื้นฐานของเมื่อวาน มันเป็น reactive ต้องก้าวไปสู่ proactive, real-time, และ automation
แต่ก่อนจะ automate ได้ ต้องมองเห็นก่อน
FOCUS — มาตรฐานข้อมูลที่ทำให้ทุก Technology พูดภาษาเดียวกัน
FOCUS คืออะไร?
FOCUS (FinOps Open Cost and Usage Specification) คือมาตรฐานเปิดที่กำหนด format ของข้อมูล cost และ usage ให้สามารถเปรียบเทียบข้าม provider และข้าม technology ได้ เช่น ข้อมูลจาก AWS, Azure, GCP, หรือ SaaS ต่างๆ จะอยู่ในรูปแบบเดียวกัน ทำให้วิเคราะห์รวมกันได้โดยไม่ต้อง transform ข้อมูลเอง
FOCUS adoption เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง YoY สอดคล้องกับการที่ FinOps ขยาย scope ไปหลาย technology เพราะยิ่งดูแลหลาย technology ยิ่งต้องการข้อมูลที่เปรียบเทียบกันได้
Top requests สำหรับ FOCUS expansion คือ AI workloads, data center, และ broader SaaS/PaaS support ซึ่งตรงกับ technology ที่ FinOps กำลังขยายเข้าไป
เมื่อ scope ขยาย ความต้องการข้อมูลที่เปรียบเทียบได้ข้าม technology ก็ขยายตาม และ FOCUS ตอบโจทย์นี้โดยเป็น infrastructure layer ที่ทำให้ FinOps ทำงานข้าม technology ได้อย่างมีมาตรฐาน
FinOps ไม่ได้ทำงานคนเดียว: Intersecting Disciplines
เมื่อ scope ขยาย FinOps ต้องทำงานร่วมกับ disciplines อื่นมากขึ้น ข้อมูลจาก report แสดงให้เห็นว่า FinOps collaborate กับ:
- ITFM (IT Financial Management) ใช้ข้อมูลร่วมกัน เป็น discipline ที่ collaborate มากที่สุด
- ITAM/SAM (IT Asset Management / Software Asset Management) การเติบโตถูกขับเคลื่อนด้วย SaaS และ hybrid licensing optimization
- ITSM (IT Service Management) collaboration กำลังเปลี่ยนจาก process ไปเป็น automation และ remediation
- Sustainability/ESG engagement เพิ่มขึ้นแต่ยังอยู่ในลำดับต้นๆ ของ priority ส่วนใหญ่เน้น external reporting (collaboration สูงสุดใน Europe และ Asia)
- Platform engineering เข้ามามีบทบาทมากขึ้นเมื่อ FinOps shift left เข้าสู่ development workflows
บริษัทใหญ่มักแยกทีม (มีทีม FinOps และทีม ITAM แยกกัน แล้ว collaborate) ส่วนบริษัทเล็กมักรวมทีม (FinOps + ITAM อยู่ทีมเดียวกัน)
FinOps ไม่ได้แทนที่ disciplines อื่น แต่กลายเป็น coordinating layer ที่เชื่อมทุกทีมเข้าด้วยกัน เมื่อองค์กรต้องการภาพรวมของ technology value FinOps คือจุดเชื่อมต่อ
ตอนสุดท้ายจะลงลึกเรื่ององค์กรและทีม ทำไม executive engagement ถึงสำคัญกว่าที่คิด, ทีม FinOps ที่ lean ทำงานใหญ่ได้อย่างไร, priorities กำลังเปลี่ยนไปทางไหน, และสิ่งที่ควรทำใน 12 เดือนข้างหน้า
แหล่งข้อมูล
ข้อมูลทั้งหมดในบทความชุดนี้มาจาก State of FinOps 2026 Report โดย FinOps Foundation (CC BY 4.0)
รับบทความผ่านทางอีเมล
บทความที่เกี่ยวข้อง
Tag เปรียบเสมือน DNA ของ FinOps
FinOps Practitioner ออกแบบ Tagging Strategy 4 Tags บังคับ: Team, Environment, Service, CostCenter แล้วใช้ SCP บังคับ Tag ก่อน provision แต่ปัญหาคือ Legacy resources 150+ ตัวที่ไม่มี Tag และ Untaggable costs อีก 12%
North Star Metric Dashboard ที่ทุกคนเชื่อถือ
จำตอนที่ 1 ที่ CTO คำนวณ Cost per Booking 42 บาทด้วยมือได้ไหม? หลังจากผ่าน Tagging, COGS, Showback มาแล้ว ถึงเวลารวมร่างทุกอย่างเป็น Dashboard อัตโนมัติ ได้ตัวเลข Fully Loaded 50 บาท ที่ทุกคนใช้ตัดสินใจจากฐานเดียวกัน
ปีหน้าค่า Cloud จะเท่าไหร่? Forecast ไม่ใช่การเดา
CFO ถามว่างบ Cloud ปีหน้าเท่าไหร่ FinOps Practitioner ไม่ได้ตอบตัวเลขเดียว แต่สอนวิธี Forecast ที่คิด Trend, Seasonality และ Growth Rate แล้วใช้ AWS Budgets ติดตาม Variance ทุกเดือน